My dwie, my trzy, my cztery. Sarah Crossan.

tłumaczenie: Małgorzata Glasenapp

Podobno dobrze jest zacząć recenzję w inteligentny i przyciągający uwagę czytelnika sposób. Pozwólcie, że w przypadku My dwie, my trzy, my cztery daruję sobie błyskotliwe trata tata. Uwielbiam tę książkę. Przeczytajcie ją i też uwielbiajcie.

No dobra, żartowałam. Zróbcie tak tylko wtedy, jeśli naprawdę tego chcecie. Jeśli tęsknicie za wakacjami u Dziadków i za powieściami Hanny Ożogowskiej albo Krystyny Siesickiej. I możecie sobie mówić, że to retro classic PRL, ale to właśnie na nich wychowały się bardzo poczciwe rzesze o pogodnym i ciepłym usposobieniu. W tym, na przykład moja wielce szanowna Pani Matka.

Nie będę tu przedstawiać skrótu fabuły, bo każdy rozumny człowiek jest w stanie ją zrekonstruować, czytając plecki ksiażki. Sednem powieści są babskie, międzypokoleniowe relacje między wnuczkami, mamą i babcią. Nie ma tu apokalipsy, dystopii, fasolek wszystkich smaków ani smoków. Czyli – niby wieje nudą. Ale jak się okazuje, rodzinne relacje i towarzyszące im emocje, potrafią być równie nośnym tematem, co poskramianie fantastycznych zwierząt. I równie skomplikowanym.

Powieść przypomina kromkę chleba z masełkiem, śmietaną i cukrem. Niby już się jadło pizzę, a nawet inne sushi, ale nie ma to jak spokój, poczucie oparcia i bezpieczeństwa. Tego poszukujemy bez wyjątku, chociaż niektórzy dodają jeszcze nowy model audi albo skok na bungee.

To wreszcie książka o tym, że czasami, chociaż jesteśmy sobie najbliżsi, w zupełnie dowolnych układach – ranimy się i nie dorastamy do ról, które nam powierzono. I jest to najnormalniejsza, nieodłączna część rodzinnych relacji.

Mama Apple wraca po kilkunastu latach rozstania z córką, ale rzeczywistość szybko weryfikuje idealny obraz, jaki w swojej wyobraźni stworzyła dziewczynka:

-Role dostają ludzie, którzy chodzą na imprezy, a impreza może się przeciągnąć do późna w nocy. Taka specyficzna praca – ściska mnie za kolano. – Apple, obiecuję, że to już ostatni raz. Rozmawiałam z Giną i przyrzekła, że do was zajrzy. Pomoże mi też z opieką nad Rain w przyszłym tygodniu. Dobrze? Proszę cię, zgódź się. Proszę. Twarz ma zmartwioną, a ja nie chcę, żeby przeze mnie musiała się martwić. Chcę, żeby była szczęśliwa. Żeby wszyscy byli szczęśliwi.

Kiedy byłam mała, bardzo chciałam być już starsza, co jest częścią procesu, w którym bieguny bardzo szybko się odwaracają. Skończyłam chyba dobre jedenaście lat i niczego nie pragnęłam bardziej, jak wkroczenia do magicznego świata nastolatek, a co za tym idzie – błyszczyków i bycia dziewczyną. Ważnym elementem nowej tożsamości była prasa. Pamiętam jak dziś, że Pani z księgarni odradziła mojej Mamie zakup Bravo i poleciła Trzynastkę, bo w Bravo tematem przewodnim każdego numeru było zapobieganie niechcianej ciąży. I wiecie co? Może i przez następne cztery lata omijało mnie upojne foto story, ale nie ma to jak Trzynastka. Oburzone dziewczynki pisały do redakcji, że następnym razem wolą dołączony do numeru notesik, a nie pomadkę w płynie. My dwie, my trzy, my cztery jest taką Filipinką i Trzynastką wśród książek młodzieżowych.

Nie mam nic przeciwko kolorowym kosmetykom, ale nawet one nie ukoją wszystkich trosk. Wiekszość nastolatek to dość skomplikowane konstrukcje. I nie mam tu na myśli burzy hormonów. Kiedy ma się trzynaście lat, świat pełen jest intensywnych barw. Smutki, radości, tęsknoty i pasje to sprawy wagi państwowej, bo tak bardzo chcemy odkryć, kim jesteśmy dla świata, ale też to, czym on okaże się dla nas. I dotyczy to zarówno makroperspektywy, jaką jest plan podboju świata w ciągu najbliższych dziesięciu lat, jak i mikro świata naszych przyjaciół i rodziny.

Sarah Crossan wydaje się pamiętać tę perspektywę w najdrobniejszym szczególe. Wie, jaką wagę ma pierwszy pocałunek przy płocie sąsiadów, a jaką znoszenie szkolnych docinków. Jakie poczucie spełnienia daje odkrywanie zaineresowań. Dlatego obdarza swoją bohaterkę wrażliwością, dojrzałością, rozsądkiem, ale też talentem poezji. I nie ma przesady w tym, że taka sama zdolność wyrażania siebie i wrażliwość drzemią w każdym nastoletnim człowieku.

Na koniec jeszcze próbka poezji Apple, bo może trafi się tu któren człowiek, co lubi bardziej liryczne kawałki.

Kochałem mocno, Rupert Brooke

Kochałem je wszystkie:

Talerze białe i filiżanki, lśniące jasno,

Z niebieskim otokiem; lekki, migoczący pył;

Mokre dachy pod światłem latarni; grubą skórkę

Chleba z ręki przyjaciela; różne samki potraw;

Tęcze; błękity, gorzki drzewny dym;

Świetliste krople rosy w kwiatach;

I same kwiaty, kołysane w słonecznych godzinach,

Śniące o ćmach, które nadlecą pic nektar przy księżycu;

I jeszcze chłodną czułość prześcieradeł, które spieszą,

By gładzić troski; i szorstkie męskie pocałunki

Wełnianych koców; sękate drewno; włosy

Żywe, lśniące i swobodne; granatowe chmury; głębokie

Konkretne piękno wielkich maszyn;

Błogosławieństwo ciepłej wody; dotyk futra;

Dobry zapach spranych ubrań; i jeszcze inne –

Przyjazny zapach życzliwej dłoni,

Aromat włosów i woń stęchlizny, która się unosi

Nad zeschłymi liśćmi i paprociami z minionego lata . . .

Kochałam je wszystkie, Apple Apostolopoulou

Kochałam je wszystkie:

Pieczeń z jabłkowym sosem; gorącą herbatę w dużym kubku;

Zapach nowych książek i zapach tych starych;

Dziewczynkę z głową całą w rudych lokach

Jej krzyk – Jej płacz – Jej śmiech;

Psa o jasnej sierści i dotyk jego nosa

Na mojej twarzy; i inną twarz, starą, mojej babci;

Dziurę w płocie – tajemne przejście między dwoma domami;

Kładzenie się wieczorem do własnego łóżka,

W pościeli białej i czystej jak niebo;

Powrót kobiety w zielonym płaszczu –

Zwyczajnej i niedoskonałej jak każdy człowiek;

Książki z wierszami; I dźwięk ołówka,

Który cicho skrobie kartkę, kiedy piszę;

Wymyślone historie; i Prawdę.

Kochałam je wszystkie.

Bibliotekara

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *